Hoàng kim giáp (2006)


curseofgoldenflower

Tựa phim: Curse of the Golden Flower

Tựa tiếng Việt: Hoàng kim giáp

Quốc gia: Trung Quốc

Đạo diễn: Trương Nghệ Mưu

Biên kịch: Trương Nghệ Mưu

Diễn viên chính: Châu Nhuận Phát, Củng Lợi

IMDB: 7.0

Tết Trùng Dương, nhật nguyệt hội tụ. Cha me, con cái, huynh đệ, già trẻ cùng đoàn viên. Đó là quy củ. Thiên địa có luật. Đó là quy củ. Quần thần, phụ tử. Trung, hiếu, lễ, nghĩa. Đó cũng là quy củ. Đã là quy củ, nhất định cần sự nghiêm cẩn, khắt khe. Đặc biệt là chốn cung đình, mọi sự càng phải tuân theo quy củ. Từ việc lớn phong thái vương tộc đến việc nhỏ bảo ban cung nữ. Từ việc chung tổ chức nghi lễ đến việc riêng dùng thuốc mỗi canh giờ. Mở đầu Hoàng Kim Giáp là thế, khiến người xem vừa trầm trồ trước vẻ huy hoàng, vừa lờ mờ nhận ra những mục nát.

Hoàng Kim Giáp là bộ phim điện ảnh của đạo diễn Trương Nghệ Mưu, dựa trên vở kịch Lôi Vũ của Tào Ngu. Bối cảnh phim được đặt trong thời loạn Ngũ Đại Thập Quốc. Trước khi lên ngôi, vua Hậu Đường (Châu Nhuận Phát) ăn nằm với một người con gái. Hai người có với nhau một đứa con trai tên Nguyên Tường (Lưu Diệp), sau này được sắc phong là thái tử. Vì giang sơn xã tắc và mưu đồ chính trị, vua Hậu Đường phản bội người yêu, lấy công chúa Lương Quốc làm hậu (Củng Lợi). Đêm tết Trùng Dương, quá khứ và hiện tại nghiệt ngã cùng được phơi bày, kéo theo đó là cuộc nổi dậy của hoàng hậu và con trai ruột là vương tử Nguyên Kiệt (Châu Kiệt Luân).

0d7ae2c33f5a7d1e55f3a23ed0e8790e

Nếu vua Hậu Đường luôn có cử chỉ từ tốn, nhẹ nhàng nhưng mỗi lời nói ra chứa đầy nọc độc, thì Hậu Đường hoàng hậu luôn có vẻ cao ngạo, nói năng dứt khoát, không giấu nhẹm điều gì. Bị thuốc làm cho tinh thần kiệt quệ, thần trí mê loạn, người vẫn cố kiềm chế, cứng cỏi đón nhận tất thảy, xử trí mọi việc thấu đáo, có trước có sau. Phát hiện thái tử làm ô uế Đông cung, hoàng hậu một mặt răn đe, một mặt che giấu, không muốn gây náo loạn trong tết Trùng Dương. Lường trước gia đình Tưởng thái y sẽ bị hạ sát, người âm thầm cắt đặt quân lính bảo vệ.

Phụ nữ bẩm sinh vốn dễ mềm lòng. Hậu Đường hoàng hậu cũng không tránh khỏi điều đó. Thế nên người mới không có đủ dã tâm và tàn nhẫn. Người không xuống tay ám sát Thái tử bởi còn vương vấn tình cảm. Ý định của người cũng chỉ dừng đến bức vua thoái vị, không muốn diệt cỏ phải diệt tận gốc, đánh rắn phải đánh dập đầu, bởi người còn nhớ đến nghĩa vợ chồng, dù tình nghĩa đó chỉ còn là vở hí kịch. Nhạt nhẽo, cay đắng mà vẫn phải diễn.

Là một mụ đàn bà dâm loạn và phản loạn, Hậu Đường hoàng hậu chắc chắn không xứng với ngôi vị mẫu nghi thiên hạ. Nhưng ở vị trí của một người mẹ, bà chắc chắn là một người mẹ yêu con, thương con. Khi biết phu quân dồn mình vào chỗ chết, bà đã bật khóc. Khi thái tử chết, bà khóc thương. Khi cuộc nổi dậy thất bại, bà chỉ hờ hững đón nhận hậu quả. Nhưng khi con trai bà tự sát để làm trọn đạo hiếu, bà đã hét một tiếng bi thương và tuyệt vọng.

Các tình tiết trong Hoàng Kim Giáp được sắp xếp lớp lang, đặc biệt là những điềm báo về sự diệt vong của một vương triều. Vương tử Nguyên Kiệt buông đao đầu hàng hàm ý cục diện không thể thay đổi. Nếu vương tử tuân lệnh hoàng thượng, hầu mẫu hậu uống thuốc, người sẽ là đứa con bất hiếu và độc ác. Đây sẽ là khởi đầu biến người thành một hôn quân. Và ở cảnh cuối cùng, khi bát thuốc hủy hoại đóa cúc khảm chính giữa mặt bàn trên Cúc Hoa đài, đã chỉ ra một chân lý: vua trị nước, hậu quản cung; nội cung không yên, giang sơn tất loạn.

e3fa749191d4c4bdff6035df1573db79

Cúc vàng là một trong số tứ quân tử của văn hóa Trung Quốc, bên cạnh tùng, trúc, mai. Hoa cúc tượng trưng cho sự trường cửu, phúc lộc, thế nên cúc là loài hoa của tết Trùng Dương. Trong Hoàng Kim Giáp, cúc xuất hiện ở mọi nơi, đặc biệt là đội quân của Hậu Đường hoàng hậu và vương tử Nguyên Kiệt. Bởi màu cúc hoàng kim như màu áo giáp sắt của những chiến binh dũng cảm, chính trực, không dễ cam chịu.

Hoàng kim giáp được đầu tư kỹ lưỡng. Mỗi nhân vật đều có những tính cách và bí mật riêng, quyết định đến số phận nghiệt ngã sau này. Các diễn viên diễn tròn vai, đặc biệt là Củng Lợi đã thể hiện xuất sắc nội tâm phức tạp của Hậu Đường hoàng hậu. Vai diễn này đã đem về cho Củng Lợi giải Kim Tượng ở hạng mục nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Phim có khá nhiều cảnh cận cảnh nên đôi khi mang lại cho tôi cảm giác diễn xuất phô trương. Nhịp phim chậm rãi. Nội dung co gọn đầy đủ, không có nhiều điểm mới lạ khiến khán giả trầm trồ. Nhạc phim cũng là một điểm cộng lớn cho bộ phim, với hai bài hát do Châu Kiệt Luân thể hiện: Cúc hoa đài trầm lắng và Hoàng kim giáp mạnh mẽ như những chiến binh thiện chiến.

Kết bài, tôi xin trích lại bài thơ gợi cảm hứng và bầu không khí của bộ phim: Bất đệ hậu phú cúc của nhà thơ Hoàng Sào.

“Đãi đáo thu lai cửu nguyệt bát,

Ngã hoa khai hậu bách hoa sát.

Xung thiên hương trận thấu Trường An,

Mãn thành tận đới hoàng kim giáp.”

(Tạm dịch nghĩa:

Trước ngày trùng cửu lúc thu sang,

Cúc hoa nở rộ trăm hoa tàn.

Hương thơm ngát trời xuyên cung cấm,

Khắp thành rực rỡ áo giáp vàng.) (*)

(*) Bài thơ và bản dịch được trích dẫn từ thivien.net

Hạnh Tâm